कुठेतरी छानसे लिहिलेले आपल्या वाचनात येते,आपल्या मनात ते घर करून बसते. अशाच लिखाणांपैकी काही कुठेतरी छानसे वाचलेले.... Follow Me! Follow Me! Follow Me! Follow Me! Follow Me!
Showing posts with label मराठी बाणा. Show all posts
Showing posts with label मराठी बाणा. Show all posts

Sunday, April 28, 2013

पानिपत



पानिपत भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर पानिपत जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.दिल्लीपासून ९० कि.मी. वर असून राष्ट्रिय महामार्ग १ वर आहे. हे शहर भारतीय इतिहासाच्या दृष्टिने महत्वपुर्ण आहे. या शहरात तीन युद्धे लढली गेली ज्यामुळे भारतीय इतिहासाला वेगळे वळण लागले.

इतिहास
या शहराचे संदर्भ महाभारतात आढळतात. धृतराष्ट्राने कुरू साम्राज्याचे विभाजन केले व पांडवांना यमुनेच्या पश्चिमेकडील भाग वाटणी मध्ये दिला. पांडवांनी आपल्या हिंमतीवर पाच शहरांची निर्मीती केलि. त्यापैकि एक शहर होते पांडुप्रस्थ तेच आज पानिपत या नावाने ओळ्खले जाते.
इतिहासात पानिपतला रणभूमी संबोधले जाते. त्याला कारण आहे या शहराच्या आसपास झालेलि तीन युद्धे. या तिन्ही युद्धांमुळे भारतीय इतिहासाला वेगळे वळण मिळाले व असेही म्हणले जाते की हि युद्धे झाली नसती अथवा युद्धाचा निर्णय जर वेगळा असता तर आजचा भारत नक्कीच वेगळा दिसला असता.
पानिपतचे पहिले युद्ध १५२६ मध्ये दिल्लीचा सुलतान इब्राहिम लोधी आणि बाबर मध्ये लढले गेले. बाबरच्या छोट्या परंतु शिस्तबद्ध सेना आणि तोफां यांच्या बळावर लोधीच्या एक लाखापेक्षा मोठ्या फौजेचा लीलया पराभव केला आणि भारतात मुघल सत्तेचा पाया घातला.
पानिपतचे दुसरे युद्ध १५५६ मध्ये हेमू आणि मुघलांच्यात लढले गेले. यावेळी पुन्हा मुघलांची सरशी झालि व भारतात मुघलांच्या वर्चस्वावर शिक्कामोर्तब झाले.
पानिपत चे तिसरे युद्ध बुधवार, १५ जानेवारी, इ.स. १७६१ रोजी मराठे सदशिवराव पेशवे "भाऊ" आणि अफगाण घुसखोरअहमद शहा अब्दाली यांच्यात झाले. या कालखंडात सकाळी नऊ ते संध्याकाळी साडेपाचपर्यंतच्या एका दिवसाच्या अल्पावधीत असे भयंकर, घनघोर, जीवघेणे युद्ध घडल्याचे आणि त्यामध्ये दोन्ही बाजूंची दीड लाख माणसे आणि ऐंशी हजार जनावरे मेल्याचे दुसरे उदाहरण नाही. या युद्धात महाराष्ट्रातील प्रत्येक माजघरातल्या कुंकवाचा करंडा पानिपतावर लवंडला. या भीषण युद्धात मराठे पराभूत झाले, तसेच अब्दालीचीहि मोठी हानी झाली. या युद्धाबाबत अहमद अब्दालीनेच लिहून ठेवले आहे-"दक्षिण्यांनी (मराठ्यांनी) पानिपतावर मजबूत छावणी कायम केली होती. युद्धदिवशी त्यांनी अत्यंत निकराने आमच्या लष्करावर पुन्हा पुन्हा हल्ले चढविले. मराठ्यांचे हे असमान्य शौर्य पाहण्यासाठी त्यादिवशी आमचे रूस्तम आणि इस्किंदारसारखे (अफगाणांच्या महाकाव्यातील कृष्णार्जुन) वीर मौजूद असते, तर त्यांनी मराठ्यांचा महापराक्रम पाहून आश्चर्याने तोंडात बोटे घालुन चावली असती. मराठ्यांसारखी युद्धाची अशी लालसा, अशी खुमखुमी आणि इतके शौर्य इतरांकडून होणे वा दिसणे अशक्य". खणाणत्या, जिगरबाज मराठा तलवारींची त्याने एवढी दहशत खाल्ली होती की, विजयी होऊनसुद्धा पुन्हा हिंदुस्थानावर आक्रमण करायचे त्याला धाडस राहिले नाही. या युद्धामुळे मराठ्यांचे लश्करी वर्चस्व संपुष्टात आले. ज्याचा फायदा इंग्रजाना भारतात सत्ता फोफवण्यास झाला

Wednesday, March 27, 2013

रंगपंचमीच्या शुभेच्छा..!




Friday, March 22, 2013

शिवा काशीद


शिवा काशिद सारख्या मावळ्याच्यामुळेच व त्याच्या बलिदानामुळेच स्वराज्याचे देखणे स्वप्न शिवाजीराजे साकार करु शकले. म्हणुनच रयत सुखाने व स्वाभिमानाने जगु लागली.सारखे किंवा हूबेबूब दिसण्याचा आणि त्या पाठीमागचे शिवा काशीद चे बलिदान....!!
पडायचेच असेल तर दहा हजार फुटावरून पडा म्हणजे निदान लोकांना हे तरी कळेल कि तुम्ही किती उंचीवर गेला होतात. मरणाला कवटाळायाचेच असेल तर नरवीर शिवा काशीदसारखे मरा ज्यामुळे निदान तुम्हाला म्हणता तरी येईल, " मेलो तरी शिवाजी महाराज बनून मेलो.

सिद्दी जोहारने पन्हाळ्याला वेढा घातला तेव्हा पन्हाळ्याहून विशाळ गडाकडे कूच करताना बाजी प्रभू देशपांडेनी गाजविलेला इतिहास अमर झाला. पण त्याचवेळी शिवा काशीद नावाच्या एका निधड्या छातीच्या मावळ्याने गाजविलेला इतिहास मात्र आजही बर्याच जणांना माहित नाही. शिवा काशिद्चे नावच शिवा नव्हते तर दिसणेही शिवाजी महाराजासारखेच होते. सिद्दी जोहरचा जावई सिद्दी मसूद महाराजांच्या पाठलागावर होता. अशा वेळी त्याला हुलकावणी देण्यासाठी शिवाने पालखीत बसायचे व ती पालखी घेऊन पाच पंचवीस जणांनी मुख्य वाटेने जात राहायचे आणि खर्या महाराजांनी आडवाटेने विशालगडाकडे पसार व्हायचे असा बेत आखण्यात आला होता. महाराजांनी विचारताक्षणीच शिवाने तत्काळ होकार दिला होता.

हा होकार जीवघेणा होता. जर पाठलाग झाला तर शिवाने मुख्य रस्त्याने जायचे होते म्हणजे सापडायचे होते, व आपणच शिवाजी असल्याचे नाटक करून शत्रूची दिशाभूल करून त्याचा वेळ खायचा होता. जेणे करून महाराज आणखी पुढे जाऊ शकतील. एवढी फसवणूक करून सापडल्यावर शत्रू जिवंत सोडणार नाही हे शिवाला माहित असूनही त्याने महाराजांचा वेश घातला होता. अन घडलेही तसेच. सिद्दी मसूदने शिवाचा पाठलाग केला. त्याला पालखीत शिवाजी महाराजांच्या रुबाबात बसलेला शिवा सापडला. महाराजांनाच पकडल्याच्या आनंदात तो ससैन्य परतला. शिवाचे काम झाले होते. त्यांच्या वेळेचा त्याने खोळंबा केला होता. त्यामुळे महाराज खूप पुढे गेले होते. शिवाची पालखी जेव्हा पन्हाळ्याच्या पायथ्याशी आली तेव्हा सिद्धी जोहर पालखी समोर आला. मशालीच्या उजेडात तो खरा शिवाजी नाही हे उघड झालं, तेव्हा सिद्धी जोहर प्रचंड खवळला. आपले सोंग उघडकीस आले हे दिसताच शिवा काशीद घाबरला नाही. उलट तो खो खो हसू लागला. " कशी खोड मोडली " असे विचार णार्या बालकाची निरागसता, आनंद त्याच्या चेहऱ्यावर होता. भीतीचा तर लवलेशही नव्हता. खवळलेल्या शत्रूच्या तलवारी सपासप शिवावर कोसळल्या पण शरीर मरत असताना देखील शिवाचे मन म्हणत होते, " अरे मेलो तरी शिवाजी महाराज बनून मेलो.

" मित्रानो, तुमच्या आयुष्यात कदाचित अशी वेळ कधी येणार नाही. पण जेव्हा कधी संधी मिळेल तेव्हा किडा मुंगीचे मरण मरण्यापेक्षा शिवा काशीदचा हा संदेश स्मरून त्यातल्या त्यात जे शक्य असेल ते भव्य कार्य करून आपल्या जीवनासोबत आपले मरणही सार्थकी लावावे आणि म्हणावे, " मेलो तरी शिवाजी महाराज बनून मेलो. "

पानिपत


मराठी सेना झाडाची पानं आणि नदीकाठची शाडूची माती खाऊन तरली, कळीकाळाला भिडली. पानिपतावर मराठे कसे लढले, यासाठी दुसऱ्या कोण्या ऐऱ्यागैऱ्याची साक्ष काढण्याचं कारण नाही. ज्याच्या विरुद्ध आम्ही जंग केला, त्या आमच्या महाशत्रूनंच, पाच-सात देशांच्या सरहद्दी मोडणाऱ्या अहमदशहा अब्दालीनंच लिहून ठेवलं आहे,

'दक्षिण्यांनी (मराठ्यांनी) पानिपतावर मजबूत छावणी कायम केली होती. युद्धाच्या दिवशी त्यांनी अत्यंत निकरानं आमच्या लष्करावर पुनःपुन्हा हल्ले चढवले मराठ्यांचं हे असामान्य शौर्य पाहण्यासाठी त्या दिवशी आमचे रुस्तम आणि इस्फिंदार (आफगाणांच्या महाकाव्यातील कृष्णार्जून) सारखे वीर मौजूद असते, तर त्यांनी मराठ्यांचा महापराक्रम पाहून आश्चर्यानं तोंडात बोटं घालून चावली असती ! मराठ्यांसारखी युद्धाची अशी लालसा, अशी खुमखुमी आणि इतकं शौर्य इतरांकडून होणं वा दिसणं अशक्य !'

Wednesday, January 16, 2013

पानिपत


पानिपतच्या युध्दामुळे सिध्द झालेली महत्वाच गोष्ट ही की, मराठे हिंदुस्तानचे राज्यकर्ते म्हणुन वागत होते, केवळ लुटारु म्हणुन दुसर्‍या लुटारुंशी लढले नाहीत.
हिंदुस्तानात सत्ताधिश कोणी व्हावयाचे या बद्दल वाद असो,पण हे राज्य हिंदी रहिवाश्यांचेच असले पाहीजे व तेच येथिल राज्यकर्ते राहिले पाहीजेत ,या तत्वासाठी मराठे पानीपतास लढले.
"लाख बांगडी फुटली , दोन मोती गळाले , २७ मोहरा हरवल्या आणि चिल्लरखुर्दा किती गेला याची गणना नाही ...!!" तरी पानिपत चे युद्ध मराठे राष्ट्र रक्षणासाठी लढले हे महत्वाचे आहे,मराठ्यांनी अब्दालीला असा तडाखा दिला कि परत त्याने दिल्लीकडे पाहण्याचे धाडस केले नाही..